Sommige kinderen maken dingen mee die maar moeilijk te begrijpen zijn voor ze. Complexe problemen die de ouders hebben, bijvoorbeeld. Of een uithuisplaatsing of ondertoezichtstelling: wat betekent dat precies, wat gaat er dan gebeuren en waarom?
Als situaties ingewikkeld of ingrijpend zijn voor een kind, is het ontzettend belangrijk dat er iemand is die het kind eerlijke en begrijpelijke informatie geeft en bereid is alle vragen van het kind te beantwoorden.
Dat is soms gemakkelijker gezegd dan gedaan. Vooral als je onder tijdsdruk staat of overvallen wordt door de vragen die een kind je stelt. Ik geloof dat je jezelf erin kunt trainen om informatie snel om te zetten naar begrijpelijke uitleg. Neem deze 5 aandachtspunten daar vooral in mee:
- Hou het kort en concreet. Een uitgebreide uitleg maakt het er vaak niet duidelijker op. Probeer je uitleg te beperken tot enkele zinnen, waarin je de informatie zo concreet mogelijk weergeeft. De boodschap zelf is vaak al ingewikkeld genoeg.
- Gebruik begrijpelijke taal, die aansluit bij het begripsniveau van het kind. Als een kind van 5 wil weten waarom er altijd iemand bij is als hij zijn vader ziet, leg je dat anders uit dan aan een kind van 15.
- Check hoe jouw informatie bij het kind binnenkomt. Kan het kind jou nu uitleggen waarom het naar een pleeggezin gaat? Wat vindt het kind daarvan? Heeft het er vragen over? Zijn er dingen waar het zich zorgen om maakt nu het dit weet?
- Kom er op een later moment op terug. Juist bij ingewikkelde of ingrijpende gebeurtenissen, kan het zijn dat de informatie niet of niet geheel ‘landt’ bij het kind, wanneer het die voor het eerst hoort. Ga daarom op een later moment altijd even na wat het kind nog weet, hoe het de situatie beleeft en of er intussen (meer) vragen of zorgen zijn opgekomen.
- Bereid jezelf vóór waar mogelijk. Als je bijvoorbeeld naar een gezin gaat in verband met een uithuisplaatsing, kun je van tevoren (evt. samen met een collega) bedenken hoe je het kind uitlegt waar het naar toe gaat en waarom.
Bij ingrijpende gebeurtenissen of beslissingen die hen aangaan, hebben kinderen recht op informatie. Het is niet altijd gemakkelijk om meteen de juiste woorden te vinden. Maar ook hier geldt: oefening baart kunst en met z’n tweeën weet je meer dan alleen. In het Praktijkboek praten met kinderen over kindermishandeling vind je meer handvatten voor gesprek.
