Wat als het op school veiliger is dan thuis?

18 maart, 2020

Door corona zitten veel kinderen en gezinnen in deze periode vooral thuis. Net als tijdens schoolvakanties betekent dit voor sommige kinderen dat de stress toeneemt. Plekken waar het wél veilig is en waar kinderen vaak juist even op adem kunnen komen, zoals school, bso, de sportvereniging, thuis bij vriendjes of bij opa en oma, vallen op dit moment weg.

De situatie rondom het corona-virus zorgt daarnaast voor extra ontregeling in gezinnen, door o.a. onzekerheid over werk en geld, angst voor het virus zelf, het plots moeten combineren van werk-, school-, zorg- en huishoudelijke taken. En dan wordt door alle maatregelen ook nog het contact met het eigen netwerk én met hulpverleners bemoeilijkt.

Voor kinderen die te maken hebben met geweld of verwaarlozing kan het in deze periode voelen alsof er geen ontsnappingsmogelijkheden zijn. En ook gezinnen bij wie het meestal nog net goed (genoeg) ging, kunnen het op dit moment erg moeilijk hebben.

Wat kun jij als hulpverlener, jeugdbeschermer of leerkracht doen om deze kinderen en hun ouders te helpen om deze extra moeilijke tijd door te komen? 

  • Zoek regelmatig contact! Als leerkracht of hulpverlener kun je bijvoorbeeld een vast belmomentje afspreken met kinderen of ouders waarvan je weet dat ze het moeilijk hebben. Of stuur eens wat vaker een appje om te vragen hoe het gaat. En overweeg: kan de gezinssituatie reden zijn om opvang te bieden op school, ook als de ouders geen vitaal beroep hebben?
  • Scherp veiligheidsafspraken aan, gericht op de situatie. Maak behapbare en concrete afspraken met alle gezinsleden (samen en afzonderlijk), gericht op de directe veiligheid. Wat kun je doen als de stress oploopt? Wie en wat kan daarbij helpen? Zoek daarbij ook naar (extra/ alternatieve) ondersteuning die het eigen netwerk kan bieden, via telefonisch bereikbaar zijn, boodschappen langsbrengen of als uitvalsbasis voor de kinderen, zolang ze niet ziek zijn.
  • Gebruik (ook) online mogelijkheden om de veiligheid te monitoren. Videobellen of chatten kan een goed alternatief zijn voor face to face contact (al kan het dit in sommige situaties absoluut niet vervangen, maar het is (veel) beter dan niets). Vraag gericht door op hoe het gaat met de veiligheid in het gezin en bekijk of jij of anderen hierin extra kunnen ondersteunen.
  • Wijs kinderen en ouders op hulplijnen, voor als jij niet bereikbaar bent. Kinderen (8 – 18 jaar) verwijs je natuurlijk naar de Kindertelefoon; jongeren kunnen daarnaast ook terecht bij JouwGGD. Volwassenen kun je verwijzen naar de Luisterlijn, MIND korrelatie of indien nodig de website van 113 zelfmoordpreventie.
  • Wees creatief in het bieden van hulp of steun. Een wandeling buiten met één of meerdere gezinsleden (met 1,5 meter ertussen ;-)) kan misschien wél, net als even een stukje fietsen. Vergeet ook niet de ouderwetse post! Af en toe een kaartje met een compliment, tip, lieve woorden of kleine peptalk kan héél welkom zijn in moeilijke tijden.

In deze periode voel je je als professional waarschijnlijk behoorlijk beperkt. En kinderen en ouders die het toch al moeilijk hebben, voelen zich deze weken extra eenzaam. Ik hoop dat deze tips je op ideeën brengen om kinderen en ouders te helpen ontspannen en het gevoel te geven dat ze door jou gezien worden. Steun kan wonderen doen, juist nu!

Heb je aanvullende tips, ideeën of hersenspinsels over hoe we kinderen en gezinnen die te maken hebben met onveiligheid kunnen helpen, terwijl we alle corona-maatregelen in acht nemen? Deel het vooral hieronder!

Lees ook: Hoe praat je op afstand met kinderen over thuis?

Delen:

24 gedachten over “Wat als het op school veiliger is dan thuis?”

  1. In mijn werk als gezinswerker zijn we behoorlijk onthand zonder fysiek contact, maar op afstand ouders helpen met een dagstructuur lukt wel heel goed- zelfs ouders die er vóór de coronacrisis niet toe kwamen, maken nu samen met de kinderen prachtige kunstwerken om het ritme in de dag te houden.
    Zelf doe ik een soort hand-in-hand stappenplan, inclusief inventariseren welke materialen ouders nu in huis hebben (roeien met de riemen die je hebt).
    Ik denk dat gezinnen een onverwachtse sprong vooruit kunnen maken ‘dankzij’ deze crisis.

    Beantwoorden
      • Dag marike

        Ik werk als aandachtsfunctionaris op een kindcentrum . Bedankt voor de adviezen die je hebt gegeven , ik vroeg mij af of er ook een nieuwsbrief / informatie / blog gericht naar kinderen is opgesteld ( dus echt op kindniveau) dat ik kan rondsturen naar de kinderen binnen ons kindcentrum.

        Groet
        Heidi

        Beantwoorden
        • Dag Heidi,

          Wat een leuke vraag! En wat goed dat je iets aan kinderen zelf zou willen sturen. Zo’n blog gericht aan kinderen heb ik op dit moment niet en ik zou ook zo gauw geen andere nieuwsbrief weten. Wel kun je zelf evt. in een paar regels uitleggen dat alles nu anders is en dat het bij sommige gezinnen eigenlijk best gezellig is, zo met z’n allen thuis, maar voor andere gezinnen (extra) moeilijk is, bijvoorbeeld omdat er toch al problemen waren, of dat er nu meer heftige ruzies zijn of juist te weinig aandacht. En dat ze daarvoor kunnen bellen & chatten met de Kindertelefoon. Ook had het Jeugdjournaal vorige week een mooi item over de Kindertelefoon, die juist in deze tijden extra veel gebeld wordt. Misschien leuk om die link door te sturen?

          In een nieuw blog waarmee ik bezig ben (komt volgende week online), staan ook voorbeeldzinnen waar je misschien wat aan hebt. Hou daarvoor vooral de nieuwsbrief (voor professionals dus) in de gaten.

          Veel succes met alle uitdagingen die nu ook op jullie als kindcentrum afkomen!

          Beantwoorden
  2. Als jongeren een aparte categorie is dan kun je ook nog specifiek noemen dat de kindertelefoon ook voor 13-18 jarigen is. Ik vraag me af of iedereen dat weet.

    Beantwoorden
  3. Voordeel van beeldbellen is dat de nonverbale communicatie intact blijft.

    Een voordeel van tekstgebaseerde communicatie is dat het kind of jongere niet bang hoeft te zijn dat er wordt meegeluisterd. Een nadeel is dat de reactie op een boodschap even uitgesteld is; het is dus een ietwat gemankeerd twee-richtingsverkeer. Misverstanden krijgen dan meer kans, bijv. bij jongeren met een negatief zelfbeeld.

    Beantwoorden
    • In samenwerking met José Arkink, gezinshuismoeder, plaats ik de komende tijd regelmatig kleurplaten met een opdracht. Deze zouden gebruikt kunnen worden als ondersteuning van begeleidingsgesprekken via telefoon of beeldbellen.
      Voor meer info kijk ophttps://demoppies.com/downloads/
      Veel sterkte gewenst allemaal.
      Groet!
      Miranda Smit
      deMoppies.com

      Beantwoorden
  4. Mindfulnesstraining kan juist nu kinderen, jongeren en ouders ondersteunen bij het bewust leren omgaan met stress, angst, gedachten, onzekerheid, gevoelens en emoties. Ik biedt de komende weken gratis 5 dagen per week een meditatie van max. 15 minuten aan voor kinderen van 8 tot 13 jaar. Ouders kunnen eventueel hierbij aansluiten. Ook denk ik erover om dit voor jongeren te doen. Wensen zijn heel welkom. Take care lieve mensen.

    Beantwoorden
  5. Beste Marike,

    Het is ontzettend lastig om in deze onzekere tijden goed zicht te blijven houden op (de veiligheid van) kinderen, maar wat goed om hier op deze manier aandacht aan te besteden!
    Ik vroeg me af: heb je nog tips om goed in contact te komen met kinderen als een gesprek telefonisch plaats vindt (in plaats van ‘live’ of via beeldbellen, omdat dit niet beveiligd is of sommige kinderen en ouders hier geen mogelijkheden toe hebben).

    Dank alvast.

    Groetjes, Merel

    Beantwoorden
    • Hoi Merel,

      Wat een lastige tijd is dit inderdaad hè, zeker als het normaliter je taak is om toezicht te houden op de veiligheid in gezinnen of hier (meer) zicht op te krijgen. Beeldbellen is inderdaad niet altijd mogelijk en ook zeker niet altijd AVG-proof (hoewel ik gisteren las dat bijv Zoom gaat stoppen met het delen van info met Facebook, wat bij iOS systemen gebeurde). Dus altijd goed om in de gaten te houden op welke manier en met welk doel je welk medium inzet.

      Goeie vraag die je stelt, over het goed in contact komen via de telefoon. Misschien ook een onderwerp voor een nieuw blog 😉 Een aantal tips:

      — Net als bij face-to-face contact, zou ik zeggen: besteed eerst tijd en aandacht aan het maken van contact. Dus: even contact maken in het hier-en-nu (als je een kind al eerder hebt gesproken: hoe gaat het vandaag; heb je al schoolwerk gedaan; hoe gaat dat nu bij jullie: hoe houdt jouw juf/meester contact met de klas? Of: welke dingen mis je het meest, nu je niet naar school/sport/vriendjes kunt?). Vervolgens zou ik wel vrij snel vertellen wat de reden is dat je belt: die duidelijkheid kan ook veiligheid geven.

      Als je het kind nog niet eerder hebt gesproken, is het handig om eerst kort te vertellen wie je bent en waar je voor belt. En dan daarna meteen contact maken (wist je dat ik zou bellen? hoe vind je het om nu via de telefoon te praten, in plaats van dat we elkaar zien? Of: ik ben eigenlijk wel benieuwd: hoe zit jij erbij nu? Heb je bijvoorbeeld een eigen plekje waar je nu rustig kan bellen? Hoe gaat dat nu met schoolwerk? Hoe vind je dat? Mis je school? Wat mis je vooral?). Vertel daarbij ook gerust iets over jezelf, bijv wat je zelf mist t.g.v. de coronamaatregelen.

      — Besteed expliciet aandacht aan de randvoorwaarden voor het gesprek: heeft het kind een plek waar hij rustig kan bellen, zonder dat hij gestoord wordt of zonder dat anderen meeluisteren? Hou er (zeker bij situaties van (vermoedelijk) ernstige onveiligheid) rekening mee dat het zo kan zijn dat er tóch mensen meeluisteren, ook al zegt het kind van niet. Je kunt bijvoorbeeld ook een code afspreken: als jij ‘yes’/ ‘ik heb honger’/ ‘rekenen’ (iets simpels in elk geval ;-)) zegt, dan weet ik dat er iemand meeluistert/ de kamer binnenkomt.

      — Telefonisch is het extra belangrijk om goed te letten op de nonverbale communicatie van jezelf en van de ander. Je stemgebruik, maar ook je mimiek en lichaamshouding hebben invloed op hoe jouw boodschap klinkt en overkomt. Ondertitel jezelf wat vaker: wat bedoel je, wat is je intentie, wat wil je graag voor dit kind? Geef ook woorden aan wat je aan het kind merkt (Je klinkt …; Het lijkt of je het moeilijk vindt om hierover te praten?).

      — Probeer ervoor te waken om een ‘kruisverhoor’ af te nemen. Wissel het vragen naar feiten af met het vragen naar de beleving en maak tussentijds steeds contact, bijv. door te checken hoe het met het kind gaat, te benoemen wat je aan hem merkt en te vragen wat hij op dit moment het liefst wil. Bij het maken van contact kan het veel helpen om ook af en toe iets van jezelf te laten zien. Dat mag iets futiels zijn (‘Ik moet er ook wel aan wennen hoor, om nu met kinderen te bellen, in plaats van ze te kunnen zien’), maar ook iets waarmee je herkenning of verbinding teweegbrengt (‘Ik vind het altijd best lastig om om hulp te vragen, als ik ergens mee zit. Hoe is dat voor jou?’).

      –> Het belangrijkste is, als je het kinderen/ jongeren zelf vraagt: het ervaren van mens-mens-contact. Dus: ook door de telefoon: toon je betrokkenheid, je interesse en laat iets van jezelf zien.

      Veel succes! En als jij of iemand anders aanvullende tips heeft: deel ze gerust hieronder!

      Beantwoorden
  6. Wat moet er gebeuren als moeder met Corona in ziekenhuis komt en vader daardoor met twee kinderen van 2 en 5 jaar in quarantaine moet, maar door verslaving niet alleen voor de kinderen kan zorgen?

    Beantwoorden
    • Wat een nare situatie die je beschrijft, Marijke. Daar is helaas geen standaard ‘recept’ voor. Mijn advies is om in overleg te gaan met het betreffende gezin en met Veilig Thuis en/of (andere) betrokken hulpverlening, zodat er een (veiligheids)plan gemaakt kan worden met concrete afspraken t.b.v. wat alle gezinsleden hierin nodig hebben.

      Beantwoorden

Plaats een reactie